Thursday, July 21, 2011

ghatana durusti




   


    
स्वतंत्र भारताची राज्यघटना तयार करण्यासाठी निर्मिलेल्या घटना समितीची पहिली बैठक ९.१२.१९४६ रोजी झाली. २६.११.१९४९ रोजी तयार घटना २६.१.१९५० पासून लागू झाली.
भाग प्रकरण कलमे विषय
पहिला - १-४ केंद्र, राजे व त्यांच्या सीमा व भुप्रदेश
दुसरा - ५-११ नागरिकत्व
तिसरा - १२-३५ मुलभुत हक्क
चौथा - ३६-५१ मार्गदर्शक तत्वे
चौथा (अ) - ५१ (अ) मुलभुत कर्तव्य (१९७६ साली ४२ व्या घटनादुरुस्तीने समाविष्ट)
पाचवा १. ५२-७८ केंद्रशासन-कार्यकारी मंडळ-राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती
२. ७९-१२२ संसद -रचना, कार्ये व अधिकार.
३. १२३ राष्ट्रपतीचे वैधानिक अधिकार
४. १२४-१५१ सर्वोच्च न्यायालय - रचना, अधिकार व कार्ये
सहावा १. १५२ घटक राज्यंाचे प्रशासन
२. १५३-१६७ कार्यकारी मंडळ - राज्यपाल
३. १६७-२१३ विधीमंडळ -रचना, कार्ये व अधिकार
४. २१४ राज्यपालांचे वैधानिक अधिकार
५. २१५-२३२ उच्च न्यायालये
६. २३१-२३७ कनिष्ट न्यायालये
सातवा - २३८ निरसन (सातवी घटनादुरुस्ती १९५६)
आठवा - २३९-२४२ केंदशासित प्रदेश
नववा - २४३-२४३(ओ) पंचायत राज ( ७३ व्या घटना दुरुस्तीने १९९३ स्माविष्ट)
नववा (अ) - २४३(पी)-२४३(झेड-जी) नगरपरिषदा व महानगरपालिका ७४ वी घटनादुरुस्ती
दहावा - २४४ अनुसुचित व प्रशास्न आदिवासी प्रदेश
अकरावा १. २४५-२५५ केंद्र व राज्य वैधानिक संबंध
२. २५६-२६३ केंद्र व राज्य शासकीय संबंध
बारावा १. २६४-२९१ केंद्र व राज्य आर्थिक संबंध
२. २९२-२९३ उसनवारी व आर्थिक संबंध
३. २९४-३०० मालमज्ञ्ल्त्;ाा, करार हक्क, देणी, दायित्व व दावे
तेरावा - ३०१-३०७ देशांतर्गत व्यापार, वाणिज्य व व्यवहार
चौदावा १. ३०८-३१४ प्रशासकीय सेवा
२. ३१५-३२३ लोकसेवा आयोग
चौदावा (अ) - ३२३ अ प्रशासकीय लवाद
पंधरावा - ३२४-३२९ निवडणुका
सोळावा - ३३०-३४२ विशिष्ट घटकांसाठी खास तरतुदी
सतरावा १. ३४३-३४४ केंद्राची भाषा
२. ३४५-३४७ प्रादेशिक भाषा
३. ३४८-३४९ सर्वोच्च व उच्च न्यायालयाची भाषा
४. ३५०-३५१ खास तरतुदी
अठरावा - ३५२-३६० आाणिबाणीच्या तरतुद
एकोणीसावा - ३६१-३६७ किरकोळ तरतुदी
विसावा - ३६८ घटना दुरुस्ती
एकविसावा - ३६९-३९२ तात्पुरत्या संक्रमित व खास तरतुदी
बाविसावा - ३९३-३९५ घटनेचे नांव, सुरुवात, अमलबजवणी
१९५० मध्ये सुरुवातीस घटनेत २२ भाग, ३९५ कलमे, ८ परिशिष्टे व १ जोडपत्र होते. अनेक घटनादुरुस्तीमुळे यात बराच बदल होऊन सध्या घटनेत २४ भाग, ४४३ कलमे, २ परिशिष्टे व जोडपत्र आहे. घटनेची सुरुवात उददेश पत्रिकेत होते. आतापर्यत घटना एकुण ८६ वेळा दुरुस्त केली आहे. भाग ७ व ९ भाग वगळण्यात आले. तसेच विविध घटना दुरुस्तीव्दारे भाग ४ ए (४२वी दुरुस्ती), भाग ९ (७३वी दुरुस्ती), भाग ९ए (७४वी दुरुस्ती) व भाग १४ए नव्याने घालण्यात आले आहेत. शिवाय परिशिष्टे ९,१०,११ व १२ नव्याने घालण्यात आली.


  



   



 





No comments:

Post a Comment